Slaaponderzoek: hoe slapen we op vakantie en onderweg?

Een vakantie hoort ontspannend te zijn, maar eenmaal op bestemming, en soms al onderweg, blijkt slapen voor veel Nederlanders toch lastiger dan gedacht. Een ander matras, onbekende geluiden, een te warme hotelkamer of simpelweg het missen van je eigen kussen, het heeft allemaal invloed op onze nachtrust. Misschien blijken we meer gehecht aan onze vertrouwde slaapomgeving dan we zelf denken. Wij onderzochten hoe Nederlanders slapen op vakantie, onderweg naar hun bestemming en wat ze het meest missen van hun eigen slaapomgeving.

51% slaapt slechter op vakantie dan thuis

Op vakantie ziet je nachtrust er vaak anders uit. Je slaapt in een ander bed, hoort onbekende geluiden en je dagelijkse ritme verandert. Dat kan invloed hebben op hoe goed je slaapt. En dat blijkt voor veel Nederlanders het geval te zijn, want de helft (51%) slaapt slechter op vakantie dan thuis. Toch is er ook een groep geluksvogels die geen verschil merkt in hun nachtrust en net zo goed slaapt in een ander bed. 42% merkt geen verschil en slaapt net zo goed in een ander bed als in hun eigen bed. Slechts 7% geeft aan juist beter te slapen wanneer ze niet thuis zijn.

Vooral jongere Nederlanders ervaren vaker slaapproblemen op vakantie. Zo slaapt 67% van de 18 tot 34-jarigen en zelfs 72% van de 35 tot 44-jarigen slechter dan thuis. Onder 65-plussers ligt dat percentage met 36% een stuk lager. Ook tussen mannen en vrouwen zijn duidelijke verschillen zichtbaar. Vooral vrouwen lijken meer moeite te hebben met slapen in een andere omgeving. Zo geeft 58% van de vrouwen aan slechter te slapen op vakantie, tegenover 43% van de mannen.

Bijna de helft heeft meerdere nachten nodig om te wennen

Een ander bed voelt niet meteen voor iedereen vertrouwd. Voor een groot deel van de Nederlanders is er tijd nodig om echt in het vakantieritme te komen en te wennen aan de slaapplek. Zo heeft 47% 1 tot 2 nachten nodig om te wennen aan een bed in een andere omgeving. Een kwart (26%) geeft aan minder te hoeven wennen en slaapt meteen de eerste nacht goed door. Voor 15% duurt het 3 tot 4 nachten voordat ze gewend zijn aan hun nieuwe slaapplek. 6% heeft zelfs langer dan 4 nachten nodig en 7% zegt helemaal niet te kunnen wennen aan een nieuw bed op vakantie. 

Opvallend is dat mannen sneller lijken te wennen aan een vakantiebed dan vrouwen. Zo geeft 33% van de mannen aan direct in de eerste nacht goed te slapen, tegenover 20% van de vrouwen.

Vrouwen hebben over het algemeen meer moeite met wennen aan een nieuwe slaapplek en missen tegelijkertijd ook meer aan hun eigen slaapplek thuis dan mannen. Zo mist 68% van de vrouwen hun eigen kussen, tegenover 59% van de mannen. Ook het dekbed wordt vaker gemist door vrouwen: 27% tegenover 20% van de mannen.

Uit het onderzoek blijkt dus dat Nederlanders vooral hun eigen kussen missen wanneer ze op vakantie zijn. Een goed kussen biedt ondersteuning die past bij jouw slaaphouding en persoonlijke voorkeuren. Ben je thuis ook niet helemaal tevreden over je nachtrust? Dan kan het lonen om te kijken of jouw hoofdkussen aan vervanging toe is.

Ook tussen de open antwoorden zitten opvallende en herkenbare items. Zo nemen sommige Nederlanders een slaapapneu-apparaat, kussensloop of een zwangerschapskussen mee op vakantie. Eén respondent geeft zelfs aan iets van haar vriend mee te nemen wanneer ze alleen op vakantie gaat. 

Een derde slaapt nooit tijdens de reis

De reis naar de vakantiebestemming is voor veel Nederlanders ook een moment om wat slaap mee te pakken, al lukt dat niet altijd even goed. Zo geeft 31% aan nooit te slapen tijdens de reis en 23% doet dit zelden. Aan de andere kant lukt het 30% om soms te slapen en 15% zelfs vaak. Vrouwen lijken tijdens het reizen iets makkelijker hun rust te vinden dan mannen. 18% van de vrouwen slaapt vaak onderweg, tegenover 12% van de mannen.

Zo proberen we tóch te slapen onderweg

Tijdens het reizen probeert een deel van de Nederlanders hun slaapcomfort te verbeteren met hulpmiddelen. Oordopjes worden het vaakst ingezet (22%), gevolgd door een reiskussen (15%) en een slaapmasker (9%). Een kleinere groep maakt gebruik van slaappillen (5%) of alcohol (2%). Maar voor de meerderheid (63%) van de Nederlanders geldt dat zij geen gebruik maken van hulpmiddelen om beter te slapen tijdens een reis.

Sommige Nederlanders vermijden bepaalde reismomenten door het gebrek aan slaap dat ze anders ervaren. Zo worden nachtvluchten, nachttreinen of nachtelijke busreizen door 11% vermeden, omdat ze anders niet kunnen slapen en erg moe op de bestemming aankomen. Voor 6% geldt dat ze bang zijn niet te kunnen slapen tijdens de reis en daarom liever overdag reizen. Voor 11% verschilt het per situatie of ze dit wel of niet vermijden. Voor de meeste mensen speelt dit geen rol: 64% zegt dat het hen niet uitmaakt. Toch kiest 8% juist bewust voor nachtelijke reizen, omdat zij dit als efficiënt ervaren.

Onder 65-plussers geeft 9% aan nachtelijke reizen te vermijden, omdat zij bang zijn niet te kunnen slapen en vermoeid op hun bestemming aan te komen. Onder 35-44-jarigen zien we juist het tegenovergestelde: 17% van deze groep kiest bewust voor nachtelijke reizen, omdat zij dit als een efficiënte manier van reizen beschouwen.

Mis jij jouw bed op vakantie?

Uit ons onderzoek blijkt dat veel Nederlanders hun eigen kussen, matras of dekbed missen wanneer ze op vakantie zijn. Dat laat zien hoe belangrijk een vertrouwde slaapomgeving is voor een goede nachtrust. Maar misschien herken je juist het tegenovergestelde. Slaap jij op vakantie beter dan thuis? Dan kan dat een teken zijn dat er thuis iets ontbreekt aan comfort of ondersteuning. Een matras dat niet meer goed ondersteunt, een versleten kussen of een boxspring dat niet meer past bij jouw slaapbehoeften kan ongemerkt invloed hebben op je nachtrust. Of je nu verlangt naar je eigen bed zodra je op reis bent of juist ontdekt dat je elders beter slaapt: het is altijd de moeite waard om kritisch naar je slaapomgeving thuis te kijken. Een goede nachtrust begint immers bij een bed, matras en kussen die echt bij jou passen!

Verantwoording onderzoek

Voor dit onderzoek is een enquête uitgevoerd onder 861 Nederlanders in de periode van 1 mei t/m 22 mei.