Overgang en slapen

Wat gebeurt er precies tijdens de menopauze?

Tijdens de menopauze verandert er veel in je lichaam; en dat heeft direct invloed op je slaap. Dit zijn de drie belangrijkste oorzaken waarom vrouwen slecht slapen tijdens de overgang:

Waarom slapen vrouwen in de overgang zo slecht?

Tijdens de overgang daalt het oestrogeengehalte in je lichaam. Dit heeft direct invloed op je temperatuurregulatie: de hypothalamus, het deel van de hersenen dat je lichaamstemperatuur bewaakt, raakt ontregeld. Het gevolg? Plotselinge warmtegolven overdag (opvliegers) en 's nachts hevig zweten zonder duidelijke aanleiding. Nachtzweten door de overgang is daarmee niet alleen oncomfortabel, het verstoort actief je slaaparchitectuur. Je wordt wakker, je hartslag stijgt en dan begint het inslapen opnieuw. Dit patroon, nacht na nacht herhaald, tast je slaapkwaliteit ernstig aan. Hoewel hormonale therapie (HRT) voor sommige vrouwen een optie is, zijn er ook veel praktische aanpassingen in je slaapomgeving die een groot verschil maken, zonder medische interventie. 

Disclaimer: Dit artikel bevat algemene slaap- en productadviezen. Heb je ernstige klachten door de overgang, raadpleeg dan altijd een huisarts of gynaecoloog. 

Wat horen slaapexperts het vaakst in de winkel? 

Shirley merkt in de winkels dat vrouwen in de overgang hun klachten vaak zelf benoemen zodra het gesprek op temperatuur komt. "Over het algemeen geven vrouwen dat zelf wel aan. In het adviesgesprek stellen we altijd vragen over slaaphouding, fysieke klachten en temperatuur. Zodra je het over temperatuur hebt, geven klanten vaak zelf aan dat ze het warm hebben." Opvallend is dat veel vrouwen hun slaapproblemen als onvermijdelijk beschouwen. Shirley: "Soms geven vrouwen ook aan dat ze minder goed slapen of vaker wakker worden, maar dat zien ze vaak als tijdelijk: 'het hoort erbij en het gaat wel weer over.'" 

Dat herkenbare gevoel van berusting is begrijpelijk, maar je slaapomgeving aanpassen kan al snel merkbaar verschil geven. 

De topper: de belangrijkste laag voor je nachttemperatuur 

Bij een boxspring is de topper de laag die het dichtst tegen je lichaam ligt, en daarmee de meest bepalende factor voor hoe warm of koel jij je 's nachts voelt. Eén matriaal scoort hier bijzonder slecht: traagschuim in toppers. Shirley is er duidelijk over: traagschuim houdt over het algemeen meer warmte vast en is daardoor ongeschikt als je al last hebt van nachtzweten. 

Wél geschikt zijn toppers met een open structuur en natuurlijke materialen, zoals een topper met open latexfoam gecombineerd met kamelenwol, zoals de AEROMAX Breeze II, of een Talalay latex topper met katoenen wol zoals onze Royal 450 Talalay topper. Beide materialen combineren goede ventilatie met effectieve vochtregulatie, precies wat je nodig hebt bij opvliegers. Voor vrouwen die steviger willen liggen maar toch koel willen slapen, is een koudschuim topper een goed alternatief. Koudschuim heeft een open celstructuur die van nature goed ventileert. 

Het matras: ventilatie als uitgangspunt 

Bij losse matrassen kijk je breder dan alleen de toplaag. Shirley noemt drie typen die goed ventileren en daarmee geschikt zijn bij slaapproblemen door nachtzweten. 

• Matrassen met een zeer open structuur ventileren uitstekend en laten lucht goed circuleren, zoals onze Aeromax matrassen, Kameo Custom Pro of de Kameo Flex.
• Matrassen die grafiet bevatten, zoals de Rhythm Time, voeren warmte actief af; een slimme keuze als je 's nachts regelmatig oververhit raakt.
• Pocketveren matrassen ventileren van nature goed, omdat de individuele veren ruimte laten voor luchtcirculatie. 

Traagschuim is ook bij matrassen niet per definitie slecht: er bestaan varianten met grafiet die warmte juist afvoeren. Het is dus zaak om goed te kijken naar de specifieke samenstelling, en je te laten adviseren op basis van je lichaamstype en slaaphouding. 

Hoofdkussens: ook hier telt het materiaal 

Zelfs je kussen speelt een rol in hoe warm je hoofd en nek worden tijdens de nacht. Kussens van traagschuim die warmte vasthouden zijn niet ideaal, maar er zijn varianten waarbij een verkoelende gel, zoals bijvoorbeeld onze The Cool One of een kussen met een speciaal ventilerend grid­systeem (zoals de KAMEO Flex) zijn verwerkt die warmte wél afvoeren en koel aanvoelen. Bij sommige kussens zorgt het flex-grid voor extra ventilatie rond je hoofd, een detail dat meer uitwerking heeft dan je zou verwachten. Wie liever kiest voor natuurlijke materialen, kan ook denken aan een kapokken kussen, zoals The Nature One. Kapok is een plantaardig materiaal dat van nature luchtig en koel aanvoelt. 

Beddengoed: kies altijd voor natuurlijke vezels 

Het beddengoed is de laag die direct op je huid ligt, en ook hier maakt de keuze voor het materiaal een groot verschil. Shirley's advies is eenduidig: kies altijd voor natuurlijke materialen en vermijd synthetische stoffen zoals polyester, die minder goed ventileren. 

Percal katoen beddengoed voelt koel aan bij instappen en ademt goed. Bamboe beddengoed werkt verkoelend en heeft van nature antibacteriële eigenschappen. Lyocell of Tencel is bijzonder sterk in vochtregulatie: het neemt zweet snel op en geeft het gelijkmatig af, waardoor je huid droger blijft. Jersey katoen beddengoed kan iets warmer aanvoelen bij instappen en is daardoor minder ideaal voor vrouwen met ernstige opvliegers. 

Herken jij je in de klachten die Shirley beschrijft? Dan is het de moeite waard om kritisch naar je slaapsysteem te kijken, van matras tot beddengoed. Kleine aanpassingen kunnen een groot verschil maken voor je nachtrust!

Verkoelende producten

Hieronder vind je allerlei slaapproducten die je écht helpen afkoelen. Denk bijvoorbeeld aan een verkoelend kussen of een ademend bamboe dekbed, alles om die tropische nachten in de overgang een beetje draaglijker te maken.

Benieuwd naar andere artikelen van onze slaapexperts? Lees hier wat John vertelt over de top 5 meest gemaakte fouten bij slaapcomfort, hoe Gerwin jou helpt bij het kiezen van het beste hoofdkussen voor jou of deelt waarom een elektrisch verstelbare boxspring niet alleen voor ouderen een must-have is!